Բնակավայրեր

Բնակավայրը գտնվում է Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արտենի լեռան հարավային ստորոտում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 52 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1450 մ։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։

Դաշտադեմ գյուղը տեղակայված է Տաշիր քաղաքից 8 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Կլիման բարեխառն է, ձմեռը երկարատև է, ամառը՝ զով։ 

Դաշտադեմում արևային կայաններ են կառուցվել։ Գյուղում լուծված է ջրամատակարարման ու ճանապարհների բարեկարգման հարցը։

Վրաստանի հետ սահմանամերձ այս գյուղում հիմնականում անասնապահությամբ են զբաղվում: Ապահովված է գյուղացիների ապրանքի մթերումը։

Դաշտադեմի հնավայրում պեղվել է միջնադարյան ամրոց, որը համարվում է Կովկասում պահպանված ամենամեծ ամրոցներից մեկը։ 

Դաստակերտը գտնվում է Այրի լեռան ստորոտին, նույնանուն գետի ակունքի մոտ, ծովի մակարդակից 2050 մ բարձրության վրա։ Ունի բարձր լեռնային բնակավայրի կարգավիճակ:

Դաստակերտում է գտնվում Դաստակերտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը։ Գյուղում կա ՀԷԿ։ Այստեղ բուժսպասարկումն իրականացվում է «Սիսիանի բժշկական կենտրոն»-ի կողմից։

Բնակավայրը ընկած է Թալին-Աշտարակ ավտոմայրուղու վրա, մարզկենտրոնից 40 կմ հեռավորության վրա, Արագածի հարավ-արևտմյան փեշերին։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից 1730 մ է, բնակչությունը՝ 762 մարդ։

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը ծխախոտագործություն, հացահատիկի արտադրություն, պտղաբուծությունն ու անասնապահությունն է։

Դավիթ Բեկ գյուղը գտնվում է  մարզկենտրոն Կապանից 28 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, ծովի մակարդակից 1150 մ բարձրության վրա։ Կապանի ամենամեծ, առաջավոր գյուղն է։

Գյուղում ոռոգման նպատակով կառուցվել է ջրամբար։ Այստեղ իրականացվում են խմելու ջրագծերի անցկացման և ակումբի շենքի վերականգնման աշխատանքներ։ Կաթի մթերման արտադրամաս է հիմնադրվել։

Դարանակ գյուղը գտնվում է Սևանի լեռների ստորոտին, լճափից ոչ հեռու, Հավսաթաղք գետի հովտում՝ ծովի մակարդակից 1980 մ բարձրության վրա: Դարանակը Գեղարքունիքի մարզի ամենատաք բնակավայրերից է՝ մեղմ ձմեռներով: 

Դարանակի դպրոցի շենքում ՄԱԿ-ի համաշխարհային պարենի ծրագրի շրջանակներում և մարզպետարանի աջակցությամբ վերանորոգման աշխատանքներ են կատարվել։ Սուբվենցիոն ծրագրի արդյունքում Դարանակում խմելու նոր ջրագիծ է կառուցվել: Բնակավայրը բարենպաստ է գյուղատնտեսությամբ զբաղվելու համար։ 

Դարբաս գյուղը գտնվում է Լորաձոր գետի ձախ ափին՝ ծովի մակարդակից մոտ 1500-1600 մ բարձրության վրա։ Գյուղի ճանապարհները բարեկարգված են։ Գյուղում կա ՀԷԿ։ Համայնքներն իրար է կապում բարձրորակ ճանապարհը, Դարբասում կառուցվում են նոր ջրագծեր։ 

Սյունիքի մարզի Դարբաս‚ Գետաթաղ‚ Լոր‚ Շենաթաղ համայնքներով անցնող շուրջ 13.7 կմ երկարությամբ ճանապարհը հիմնանորոգվել է «Կենսական նշանակության ճանապարհային ցանցի բարելավման ծրագրի» շրջանակում։ Դարբասում ավարտվին են մոտենում նոր կրթահամալիրի կառուցման աշխատանքները։

Դարիկ գյուղը գտնվում է Զորակերտ գյուղից 4 կմ հյուսիս՝ Արփի լճի հարևանությամբ՝ ծովի մակարդակից 2200 մետր բարձրության վրա, ալպիական տարածքում, որը լավագույն վայրն է էկոլոգիապես մաքուր սնունդ ստանալու, քիմիական նյութերից զերծ գյուղատնտեսությամբ զբաղվելու համար: 

Դարիկում հայտաբերվել են պատամշակութային արտեֆակտներ, տարածքը հարուստ է պեղումների համար։

Դարպաս բնակավայրը սահմանակից է Վանաձոր քաղաքին և Լեռնապատ համայնքին: Ծովի մակարդակից բարձր է 1370 մ: Բնակավայրը անտառամերձ է, հիմնականում սոճիներով շրջապատված։ Բնակավայրի շրջակայքով անցնում է «Փամբակ» գետը:

Վանաձոր քաղաքից մինչև բնակավայր տանող ճանապարհը ասֆալտապատ է, ամբողջությամբ անցկացված է գիշերային լուսավորության ցանց:  

Դդմաշեն բնակավայրը տեղակայված է Սևան քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա։ Դտնվում է ծովի մակարդակից 1800-2400 մ բարձրության վրա։ Գյուղի միջով անցնում է Հրազդան գետը: Դդմաշեն գյուղի հողային տարածքը զբաղեցնում է Փամբակի լեռնաշղթայի հարավային թեքության լանջերի և Հրազդան գետի առանձին հատվածները:

Համայնքի վարչական տարածքը հատում է M-4 միջպետական նշանակության ավտոմայրուղին, համայնքի տարածքով է անցնում Գեղարքունիքի մարզը Կոտայքի մարզին կապող H-29 հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհը:

Գյուղը գազաֆիկացված է, ներհամայնքային ճանապարհերը՝ բարեկարգ։

Դեբեդ բնակավայրը գտնվում է Փամբակ գետի աջ կողմում՝ Գյումրի-Բագրատաշեն մայրուղուց 2.5կմ հեռավորության վրա, պետական սահմանից՝ 60կմ: Ծովի մակարդակից բարձր է 980-1080 մ: Գյուղի տարածքը լեռնային է, մեղմ կլիմայով։

Բնակավայրը անտառամերձ է, բնակավայրի կենտրոնով է անցնում Փամբակ գետի աջակողմյան վտակ՝ Ալարեքսը, առկա են նաև բազմաթիվ մաքուր ջրաղբյուրներ:Վանաձոր քաղաքից մինչև բնակավայր տանող ճանապարհը ասֆալտապատ է, բնակավայրի փողոցներում գրեթե ամբողջությամբ անցկացված է գիշերային լուսավորության ցանց:

Բնակավայրը գտնվում է Նոյեմբերյանի տարածաշրջանում, Նոյեմբերյան քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Դեբեդ գետի ցածրադիր ափին, ծովի մակերևույթից 380 մ բարձրության վրա, ՀՀ պետական սահմանից՝ 1 կմ հեռավորության վրա։ Հայաստանի ամենացածրադիր գոտիներից է։ Սահմանակից է Վրաստանին։ Դեբեդավանում Կառավարության աջակցությամբ կառուցվել է նոր մանկապարտեզ. տրամադրվել է նոր գույք։ 

Բնակլիմայական պայմանների տեսանկյունից գտնվում է բարեխառն գոտում։ Այստեղ աճում են զեյթուն, նուշ, նուռ, դեղձ, խաղող և այլ արևադարձային կուլտուրաներ: Կլիման մեղմ է, մերձարևադարձային ցանկացած կուլտուրա կարելի է աճեցնել, կան արքայանարնջի, դեղձի, խաղողի նորատունկ այգիներ։ Բերքը արտահանում են հիմնականում Վրաստան։