Բնակավայրեր

Նորաշեն գյուղի հեռավորությունը Երևանից կազմում է 214 կմ, մարզկենտրոնից՝ 63 կմ, ՀՀ պետական սահմանից՝ 3 կմ: Գյուղը սահմանակից է Վրաստանի Հանրապետությանը:

Նորաշեն գյուղն ապահովված է խմելու և ոռոգման ջրով, գազաֆիկացված է, խմելու ջրագծերը վերանորոգվել են, փողոցները ասֆալտապատ են, կա ակումբ, որտեղ հավաքվում են գյուղի մարդիկ: Նորաշենում նոր մանկապարտեզ է կառուցվում։ Ձեռք է բերվել գյուղտեխնիկա։

Խոշոր աջակցության ծրագրեր են անցկացվում ՄԱԿ-ի և ՀՕՖ-ի կողմից։

Նորաշեն գյուղը գտնվում է Տաշիր քաղաքից մոտ 6 կմ հյուսիս-արևելք։ Բնակավայրը գազաֆիկացված է։ Լուսավորված է, լուծված է ջրի հարցը։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների, կարտոֆիլի մշակությամբ։ 

Ջրամատակարարման ցանցի բարելավման, ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ են կատարվում։ 2016 թ. եկեղեցի է կառուցվել։  

Նորաշենիկ գյուղը մարզկենտրոն Կապանից հեռու է 6 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, գտնվում է ծովի մակարդակից 1000-1100 մ բարձրության վրա:

Գործում են ջրամատակարարման և ոռոգման համակարգերը։ Նորաշենիկն ունի վերանորոգված խաղադաշտ, ամբողջությամբ վերանորոգվել են գյուղի տների տանիքները և վարչական շենքը։ 

Նորաշենիկում ավանդաբար կազմակերպվում է «Կորկոտի փառատոն»․ սա ապահովում է գյուղի գրավչությունը զբոսաշրջության տեսանկյունից։

Նորավան բնակավայրը տեղակայված է Արմավիրի մարզում, գտնվում է ծովի մակերևույթից 870 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։

Նորավանը նոր բնակավայր է, գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 1700 մ բարձրության, մարզկենտրոն Կապանից 84 կմ հեռավորության վրա։ 

Գազաֆիկացված է, ունի շուրջօրյա ջրամատակարարում, գործում է կենտրոնացված ջրահեռացում, ունի ոռոգման համակարգ։ Վերանորոգվել է Նորավանի մանկապարտեզը, երեխաների համար նոր, բարեկեցիկ միջավայր ապահովելու նպատակով արդիականացվել է նաև նախակրթարանի գույքը։ Նորավանում մենկնարկել են նոր կրթահամալիրի շինաշխատանքները։

Նորատուս գյուղը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում, Գավառագետի ափին, Գացառ քաղաքից 5 կմ հյուսիս-արևելք։

Նռնաձորը գտնվում է ծովի մակարդակից 650 մ բարձրության վրա, մարզկենտրոնից 97 կմ հեռու։ 

Գյուղում լուծվել է ոռոգման և խմելու ջրի հարցը։ Նռնաձորը ամբողջությամբ լուսավորվել է, կառուցվել է խաղահրապարակ։
Նռնաձորում գործում է երթուղային տաքսի։ Նոր թաղամաս է կառուցվում (այն բնակեցվելու է ԼՂ-ից տեղահանված ընտանիքներով)։

Շահումյան բնակավայրը գտնվում է Վանաձոր-Դիլիջան մայրուղու 1-ին կիլոմետրի աջ ու ձախ կողմում։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1450-1800մ բարձրության վրա, վարչական տարածքում են գտնվում Մայմեխ և Թեժ լեռ սարերը։ Բնակավայրը անտառամերձ է, հիմնականում սոճիներով շրջապատված։ Շահումյանով են հոսում Տանձուտ և Ղարփի գետերը։ Բնակավայրը հարուստ է սառնորակ աղբյուրներով։

Բնակավայրի կլիման վերջին տարիներին խիստ փոփոխվել է ՝ ձմեռը մեղմ, ամառը՝ զով, տեղումների քանակը առատ՝մարտ-հուլիս ամիսներին։ 

Շաղատը գտնվում է ծովի մակարդակից 1750 մետր բարձրության, մարզկենտրոն Կապանից՝ 123 կմ հեռավորության վրա։ Որպես բնակավայր գոյություն է ունեցել դեռ վաղ միջնադարում։ 

Գյուղում կա ջրամատակարարում, ոռոգման ջուր: Գյուղում կան մի քանի ՀԷԿ-եր։ Շաղատ բնակավայրում ընթանում են խմելու և ոռոգման ջրագծերի վերանորոգման աշխատանքներ։ 

Շաղիկը գտնվում է Արփի լճի (մեծությամբ 2-րդը՝ Սևանից հետո) հարավարևմտյան ափին, ծովի մակարդակից բարձր է 2050 մ:

Գյուղում բնակություն են հաստատել Վրաստանի Նինոծմինդայի շրջանից և Բաղրամյանի շրջանի Դալարիկ գյուղից տեղափոխված հայեր։ Գյուղում կան աղբյուրներ։

Ամբողջովին Էկոգյուղ է։ Գազաֆիկացված է։ Գյուղին տրամադրվել է գյուղտեխնիկա։

Շամբ գյուղը գտնվում է Որոտանի վրա կառուցված նույնանուն Շամբ ջրամբարի հյուսիսային ափին՝ ծովի մակարդակից 1340-1400 մ բարձրության վրա։ Սիսիան քաղաքից հեռու է մոտ 25 կմ դեպի հարավ-արևելք։ 

Շամբն ունի բերրի դաշտեր, ջրամբարը լուծում է նաև ոռոգման հարցը։ Շամբում կան բազմաբնակարանային շենքեր: Բնակիչներից շատերը աշխատում են ՀԷԿ-ում, ջրամբարի պատվարում, պահածոների և հանքային ջրերի գործարաններում։

Շամլուղ քաղաքը գտնվում է մարզկենտրոնից 71 կմ հյուսիս-արևելք, Լալվար սարի ստորոտում՝ Դեբեդի ձախ ափին՝ ծովի մակերևույթից 1200-1300 մ բարձրության վրա, դիրքը՝ հյուսիս – արևելք: Գտնվում է նախալեռնային գոտում, տարածքը՝ 65 քառ. կմ է: Բնակավայրում հիմնականում մեղմ, զով ամառ և տաք ձմեռ է լինում:

Շամլուղի վարչական կազմի մեջ են մտնում Բենդիկ և Վերին Ախթալա գյուղերը, Ջիլիզայի անտառային տնտեսությունը: 

Բնակավայրը գազաֆիկացված է։ 28 կմ ջրագիծ է կառուցվել։ Բարենորոգվել է դպրոցի տանիքը, դպրոց տանող ճանապարհը, զբոսայգին, կատարվել են փողոցային լուսավորության, կանգառների տեղադրման աշխատանքներ։ Շամլուղում նոր մանկապարտեզ է բացվել, կառուցվել է զրուցարան։